|
Ըստ ավանդության, Վարդան Զորավարը Իջևանում կանգ առած ժամանակ մի կաղնի է տնկել Ակնաղբյուրի մոտ: Կաղնին 1500 տարի ապրելուց հետո` 1974 թվականին, կայծակնահար եղավ և տապալվեց: Նրա բարձրությունը 50 մետր էր, ուներ ծառայր, որտեղ կարող էր տեղավորվել 25-30 մարդ: 1975 թվականին Ակնաղբյուրում մի նոր կաղնի տնկեց Մարշալ Բաղրամյանը:
|
|
|
Պատկերադարան → 2011 թվականի արշավներ → Արցախ Արցախ Մեր արցախյան աննկարագրելի ճամփորդության հիշողությունների շղթայի
առաջին
օղակը
ծնվեց
10.09.2011-ին, վաղ առավոտյան:
13 հոգանոց խումբը բարձր տրամադրությամբ, բայց չնկատվող դժգոհությամբ մոտ մեկ ժամ սպասում
էր
իր
14-րդ
մասնակցին…
և,
վերջապե՜ս,
ժամանեց
նա:
Խմբի
անդամներից
Մարիցան
ջան
ու
ղուրբանով
շտապեց
տեղեկանալ,
թե
ինչու
է
երիտասարդը
այսքան
ուշանում:
Իսկ
նա
հանգիստ
ու
ժպտալով
սկսեց
պատմել,
թե
ինչ
ուշ
ժամի
է
քնել,
ինչպես
է
առավոտյան
քնած
մնացել
ու
անկեղծորեն
զարմացավ,
որ
մենք
բոլորս
ժամանակին
ենք
եկել
ու
այսքան
ժամանակ
իրեն
էինք
սպասում
(նրա
հանգստությունից
կարելի
էր
մտածել,
թե
մեղքը
լիովին
մերն
է):
Զրույցն
այնքան
անմիջական
ստացվեց,
որ
բոլորիս
թվաց,
թե
նրանք
վաղեմի
ծանոթներ
են,
այնինչ
մեզ
նման
առաջին
անգամ
էին
հանդիպում:
Պատմությունը հակիրճ շարադրելու համար դժվարությամբ պիտի կրճատեմ
ուրախ
դրվագների
մեծ
մասը:
Եվ այսպես, ճանապարհին հասցրեցինք ծանոթանալ միմյանց հետ: Պարզվեց, որ խմբի անդամներն ամենատարբեր մասնագիտությունների տեր մարդիկ
են:
Խմբի
նորեկներն
իրենց
երաժշտական
առաջին
քայլերն
էին
անում «երգ
ու
պարի
հովանավոր»
Կարենի
երգի
հնչյունների
ներքո
և
նրա
մեծ
ջանքերի
և
մասնակիցների
մեծ
ցանկության,
ինչպես
նաև,
ինչո՞ւ
համեստություն
անեմ,
փայլուն
ընդունակությունների
շնորհիվ,
ի
վերջո
կարողացանք
սովորել
արշավականների «Բերդի
պատերը
կամար-կամար»
երգի
բառերն
ու
երաժշտությունը,
որն
այսօրվա
դրությամբ
մեր
հանրապետության
ձայնային
ներուժի
80%-ը
դժվար
թե
կարողանար
կատարել:
Կեցցե՛նք
մենք…
Արցախը մեզ դիմավորեց իրեն հատուկ գրկաբացությամբ ու վեհաշուք
ոգով:
Այդ
պահից
մենք
կախարդված
էինք
նրանով:
Մասնակիցների
մեծ
մասը,
ինչպես
և
ես,
առաջին
անգամ
էր
Արցախում,
ու
տպավորությունները
կիսելու
համար
մեր
լեզվի
հարուստ
բառապաշարը
տեղի
է
տալիս…
Առաջին օրը այցելեցինք Բերձոր և Շուշի: Շուշին լիարժեք ուսումնասիրելուց հետո ուղևորվեցինք
հյուրանոց,
որտեղ
մեզ
սպասում
էր
մի
շատ
ինքնատիպ
տոն`
Մարիցա
և
Մարիետա
զույգ
քույրիկների
ծննդյան
տարեդարձը:
Այո՛,
նրանք
որոշել
էին
իրենց
մի
շատ
գեղեցիկ
ինքնանվեր
անել՝
ծննդյան
օրն
անցկացնելով
Արցախում:
Առաջին
օրը
եզրափակվեց
ծափ
ու
ծիծաղով:
Առավոտյան մեկնեցինք Ազոխի քարանձավ: Անկեղծ ասած, բոլորս էլ մի փոքր վախենում էինք, քանի որ առաջին անգամ քարանձավային մթության մեջ չղջիկ
տեսնելը,
այն
էլ
այդ
քանակությամբ
և
այն
էլ
այդքան
մոտ,
խաղ
ու
պար
չէր
թվում:
Բայց
արի
ու
տես,
որ
մենք
ընկերացանք
չղջիկների
հետ
ու
սիրեցինք
նրանց,
իսկ
նրանցից
վախենալու
փոխարեն,
վախեցանք
տիկին
Կարինայի
լապտերից,
որը
քարանձավային
մթության
մեջ
բացի
իր
հիմնական
գործառույթյից`
լուսավորելուց,
նաև
չղջիկային
ձայներ
էր
արձակում,
և
սկզբում
միայն
լապտերի
տերը
գիտեր,
որ
դա
լապտերի,
այլ
ոչ
թե
երկար
ճանկերով
չղջիկների
ձայներն
են:
Հատուկ պետք է նշեմ քարանձավի դժվարանցանելի տեղերը հերոսաբար
հաղթահարած
տիկին
Ալլայի
մասին,
ում
դրանից
հետո
ավելի
սիրեցինք:
Հիշեմ
նաև,
որ
մարդիկ
քարանձավի
ամենանեղ
անցումներից
իրենց
դուրս
գալու
մասին
մտածելու
փոխարեն
սիրահար
Հովիկի
մասին
էին
մտածում
ու
ասում.
«Երեխեք,
բա
Հովիկը
ո՞նց
պիտի
անցնի»…
Հովի՛կ,
դո՛ւ
Հովիկ,
մեզնից
լավ
անցավ…
Երկրորդ օրվա ծրագրի մաս էին կազմում նաև դեպի Ամարաս ու Սխտորաշենի տնջրի այցելությունները, որոնցից էլ ստացած
տպավորությունները
նույնպես
հավիտյան
դրոշվեցին
մեր
հիշողություններում:
Ահա եկավ և երրորդ օրվա առավոտը, ու մենք ուղևորվեցինք իմ կյանքում տեսած ու զգացած սրբագույն վայրերից մեկը` Գանձասար, որի գեղեցկությունը դժվար թե կարողանա
որևէ
մեկը
բառերով
նկարագրել:
Պիտի
ուղղակի
ասեմ,
որ
այն
հարկավոր
է
մեկ
անգամ
տեսնել,
ուրիշ
ոչինչ:
Հպարտությամբ պիտի նշեմ, որ այդ օրը Ակնում (Աղդամ) հանդիպեցինք մեր հայ զինվորներին, ովքեր այդ ամայի
վայրում,
կիզիչ
արևի
տակ
պահպանում
են
մեր
բոլորի
խաղաղությունը:
Մենք
ուղղակի
չգիտեինք՝
ինչով
կարելի
է
նրանց
օգտակար
լինել,
ու
միակ
բանը,
որ
կարողացանք
անել,
երեք
րոպեում
մի
փոքրիկ «տուլիկ»
պատրաստելն
էր:
Բարի
ծառայություն
նրանց
ու
բոլոր
զինվորներին…
Ավարտվեց նաև ուղևորության երրորդ օրը, և երեկոյան լքեցինք արցախյան պարիսպները: Ճանապարհին անվերջ կիսվում էինք տպավորություներով, երգում, պարում
ու
տխրում,
որ
վերադառնում
ենք:
Հենց
ճանապարհին
էլ
ինքներս
մեզ
անվանական
տիտղոսներ
շնորհեցինք,
որոնք
դեռ
երկար
կմնան
բոլորիս
հիշողության
մեջ:
Պիտի նշեմ, որ ամենից դժվարը բոլորիս կողմից շատ սիրված ուղեկցորդ և զբոսավար Տիգրանի համար տիտղոս մտածելն էր: Տարբերակները շատ էին, և չէինք
կարողանում
այնպիսի
բառ
գտնել,
որն
իր
մեջ
կամբողջացներ
Տիգրանի
բոլոր
հատկանիշներն
ու
մեր
հիացմունքը:
Ի
վերջո
նրան
շնորհեցինք «Առանց
խոսքերի»
տիտղոսը:
Եվ վերջապես երգ ու պարով, առանց 5 րոպե աչք փակելու հասանք Երևան, որտեղ մեզ էր սպասում «Արշավականներ» ակումբի ղեկավար Էդգարը, ում այդ կեսգիշերյան դիմավորումից շատ տպավորված
էինք:
Շնորհակալություն բոլորիդ, մեր ուրախ ճամփորդության տարոսը մաղթում
եմ
բոլոր
Արցախ
այցելողներին:
Տեքստը՝ Նազելի Գալստյանի, լուսանկարները՝ Տիգրան Շահբազյանի:
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
|
Արցախ 12.09.2011թ.
| |
|
|
Ազոխի քարանձավի բնակիչը (լուսանկարը՝ Տիգրան Շահբազյանի, 11.09.2011)
Ազոխի քարանձավի բնակիչը (լուսանկարը՝ Տիգրան Շահբազյանի, 11.09.2011)
|
|